در دنیای امروز، «امنیت غذایی» صرفاً به معنای پر بودن قفسه فروشگاهها نیست؛ بلکه تابآوری زنجیره تأمین غذا در برابر تکانههای ارزی، تحریمها و شرایط جنگ اقتصادی، یکی از ارکان حیاتی امنیت ملی به شمار میرود.
در این قسمت از برنامه «میز پندار» (تلویزیون اینترنتی مدار)، با حضور کارشناسان حوزه امنیت غذایی، ابعاد پنهان، چالشها و ۴ کلانمسئله اصلی کشاورزی و سفره مردم ایران مورد واکاوی دقیق قرار گرفته است.
۳ رکن اصلی امنیت غذایی؛ چرا تولید بالا کافی نیست؟
امنیت غذایی واقعی زمانی محقق میشود که سه ضلع اصلی آن همزمان وجود داشته باشند:
۱. دسترسی فیزیکی و تولید پایدار: غذا به میزان کافی در کشور وجود داشته باشد.
۲. دسترسی اقتصادی (قدرت خرید): حتی اگر کالاها در ویترین موجود باشند، اما قدرت خرید مردم کاهش یابد،
جامعه دچار ناامنی غذایی است.
۳. سلامت و کیفیت تغذیه:خروجی زنجیره غذا باید به سلامت جامعه، کاهش بیماریها و تأمین نیازهای زیستی
منجر شود.
پاشنهآشیل کشاورزی ایران: وابستگی ارزی به نهادههای دامی
یکی از مهمترین مباحث مطرحشده در این گفتوگو، آسیبپذیری زنجیره «از مزرعه تا سفره» به دلیل وابستگی شدید به واردات نهادهها (ذرت، سویا و کنجاله) است. در شرایطی که سالانه ۷ تا ۹ میلیارد دلار ارز صرف واردات نهادهها میشود، هرگونه نوسان ارزی یا فشار تحریمی مستقیماً بر قیمت مرغ، گوشت و لبنیات و در نهایت سفره مصرفکننده اثر میگذارد.
۴ کلانمسئله کشاورزی ایران از نگاه کارشناسان
بر اساس پژوهشهای تخصصی مطرحشده در این برنامه، بخش کشاورزی کشور با ۴ چالش ساختاری مواجه است:
۱. بهرهوری پایین عوامل تولید:راندمان پایین مصرف آب، انرژی و فرسایش خاک به دلیل نفوذ کم فناوری و خرد بودن
اراضی کشاورزی.
۲. وابستگی شدید به نهادههای پایهای: وابستگی به بذر، سم، کود و منابع ژنتیکی وارداتی.
۳.ناکارآمدی نظام تأمین مالی: درآمد سرانه پایین کشاورزان و کمبود سرمایهگذاری مولد و دانشبنیان در بخش
کشاورزی.
۴. بیماریهای ناشی از الگوی نامناسب تغذیه: هزینههای بالای درمانی ناشی از سوءتغذیه یا رژیمهای غذایی
ناسالم در سطح جامعه.
برای بررسی عمیقتر این مباحث، شنیدن راهکارهای کارشناس خانه واکاوی امنیت غذایی نوین پیرامون افزایش بهرهوری، پیوند دانشگاه و مزارع و الزامات خودکفایی پایدار:
